இலக்கிய விமர்சனம்

பாரதிதாசனும் வால்ட்விட்மனும்

 

பாரதிதாசன் 1891 – இல் பிறந்து 1920 – இல் அதாவது அவருடைய 29 – ஆம் வயது வாக்கில் சமயக் கவிதைகளையும், காங்கிரஸ், இந்தியத் தேசியம் போன்றவற்றையும் பாடியபோது, நவீன தமிழிலக்கிய வரலாற்றுக்குத் தேவையான இலக்கிய முழுமை ஏற்படவில்லை. இது ஒரு பத்தாண்டுகள் தொடர்ந்திருக்கிறது. 1930 – இல் அவரது 39 – ஆம் வயதில்தான்  இருபதாம் நூற்றாண்டுத் தமிழிலக்கியத்துக்கு வேண்டிய கவித்துவ விழிப்புணர்வு அவருக்குள் முகிழ்க்க ஆரம்பித்துள்ளது. சொந்த சிந்தனை ஓர் ஆளுமையாக பாரதி தாசனிடத்தில் தோன்றியபோது அவர் எழுதிய முதல் கவிதை, தாழ்த்தப்பட்டோர் சமத்துவப்பாட்டு (1930 – ஆம் ஆண்டு). தொடர்ந்து சஞ்சீவி பர்வதத்தின் சாரல் (1930) வெளிவருகிறபோதும் அதாவது பாரதிதாசனின் 40-ஆவது வயதில்தான் அவருக்கான தனி சிநதனையும் ஆளுமையும் மொழித் தைரியமும் ஏற்படுகின்றன. சமய நம்பிக்கையாளராக (தனது 30 -ஆம் வயதில்) இருந்தவர் அன்றைய அரசியல், சமூக, வரலாற்றுச் சூழலால் இறைமறுப்பாளராக உருவாகிறார். பெரியாரின்  இயக்கத்தில் சேர்ந்து சிந்தனையில் வளர்கிறார். அவருக்குள் இருந்த பிரஞ்சு, தமிழ், இலக்கியங்கள் அவரைத் தமிழக இலக்கிய வரலாறு காணாத விதமான ஒரு பேருரு கொண்ட கவிஞராக உருமாற்றுகிறது. இந்த உருமாற்றமும் அக உலக பெருமாற்றமும் விகாசிப்பும்தான் இலக்கிய நோக்கு முதன்மைப்பார்வை கொண்டவர்கள்  ஆய்ந்து, அறிந்து உருவப்படுத்திப் புரிந்துகொள்ள வேண்டும். இன்று பிற பார்வைகள் உள்ளன. இலக்கியப் பார்வைதான் இல்லை. இலக்கிய முதன்மைப்பார்வைக்குள் வரலாறும், உளவியலும், சமூகவியலும் உள்ளன. எனவே இலக்கியம் வடிவம் பெறும் முறையில் பாரதிதாசனை அணுகுவதே சரியான பார்வை. பிற பார்வைகள் போலிப் பார்வைகள் என்பதே என் துணிபு.

2

பாரதிதாசனைப் பற்றிய என் கட்டுரை ஒன்றின் மையமான சில கருத்துக்களைத் தேவை கருதி இங்கே முன்வைக்க வேண்டும்1.

 

 

பாரதிதாசன் தமிழ் என்று கூறிய இடங்களில் மேல்தளப் பொருளாய் ஒரு கருத்தையும் உள்தளப் பொருளாய் வேறு கருத்தையும் சொல்கிறார் என்பதே அக்கட்டுரையின் சுட்டுப்பொருள். மேல்தளப்பொருள்களை வரிசைப்படுத்திக் கூறிய அக்கட்டுரை உள்தளத்தில் தொனியாய் வெளிப்படும் பொருண்மைகளைக் கீழ்வருமாறு பட்டியலிடுகிறது.

  1. பாரதிதாசன் கருத்துலகு காலம் என்பது வரலாற்றுக்குட்படாதது என்ற கருத்தைச் சுற்றி உருவாக்கப்பட்டுள்ளது.

 

  1. இயற்கையில் காணப்படும் தாவர உலக நினைவு உள்தளமாய் பாரதிதாசன் பாடல்களில் காணப்படுகிறது (உதாரணம்: பயிரழிக்கும்விட்டில்போல்தமிழழிகிறது. தமிழியக்கம், பக். 27).

 

  1. ‘இல்லைஎன்பதால்உண்டு’என்றதமிழர்களின் கடவுள் தத்துவம் சார்ந்த சொல்முறை உத்திகள் (Language Strategies) இவர் பாடல்களின் உள்பொருள் உலகில் காணப்படுகின்றன. (உதாரணம். கடல், உடு, பரிதியோடு தமிழ்பிறந்தது என்கிறபோது சொல்லாமல் சொல்லும் உத்திமூலம் அண்டகோளங்களும் தமிழும் சேர்ந்து பிறந்தன என்கிறார்).

 

  1. சக்தி, தாய் என்னும் உயிர்தோற்றக் காரணத்தைத் (Life instinct) தமிழுடன் இணைத்துப் பார்க்கிறார். (தாய்ப்பாலில் நஞ்சு – தமிழியக்கம். பக். 39).

 

  1. வெளிப்படுதல் / மறைதல் போன்ற சொல் எதிர்நிலை உத்திகள் சிந்தனை உத்திகளாக்கப்படுதலையும் பாரதிதாசனில் காண்கிறோம்.

 

  1. தற்காலப் பிரக்ஞையே, பாரதிதாசனின் கவிதைகளில் இடம் (Place) பற்றிய பிரக்ஞையாய் செயல்படுவதைக் காண்கிறோம். (உதாரணம்: ‘தேவர் துய்யநல் தமிழ்ச் சாராயம் துய்த்திட’ என்ற படிமத்தில் தூரத்துக் கற்பனையான தேவர் தற்கால நடைமுறையான சாராயம் குடிப்பதுடன் இணைக்கப்படுதல்).

 

  1. பாரதிதாசனில் ஏதாவது ஒன்று தோன்ற வேண்டுமென்றால் அதற்கொரு காரணம் வேண்டும் என்ற காரிய காரண தர்க்கம் காணப்படுகிறது. (உதாரணம்: தமிழன் கனவிலிருந்து வையக வாழ்வு தோன்றியது என்ற பாரதிதாசன் பாடலடி).

 

  1. பாரதிதாசன் பாடல்களில் மாற்றம் பற்றிய சிந்தனைகள் தோன்றும்போது அவர் சிந்தனை, பழமையின் பால் சாய்கிறதென்று காட்ட பல உதாரணங்கள் உள்ளன. (அச்சகம் நடத்துகிறவர்கள் மலைச்சறுக்கில் இருக்கிறார்கள் என்ற படிமம் மலைச்சறுக்கல் என்ற பழம் மனச்சாய்வு கொண்டிருக்கிறது).

பாரதிதாசனை 20 –ஆம் நூற்றாண்டின் தமிழ் அரசியல் மற்றும் இலக்கியப் போக்குகளைப் பாதித்த மிகப் பெரும் கவிஞராய் விளக்கும் போதிய அளவு பார்வைச் சிறப்புக் கொண்ட ஆழமான கட்டுரைகளோ, நூல்களோ, வரவில்லை. தமிழிலும் ஆங்கிலத்திலும் ஆர்வலர்களாலும் கட்சி அனுதாபிகளாலும் எழுதப்பட்டவை. ஆழமான இலக்கியத் தர்க்கத்தின் முன்பு தாக்குப்பிடிக்க முடியாதவை. தற்காலத்தின் சீரிய இலக்கியப் பார்வையாளர்களாகவும் விமரிசகர்களாகவும் விளங்கிய சிறுபத்திரிக்கை ஆளுமைகள் பாரதிதாசனை சிலவேளை ஏற்றுக்கொள்ளவில்லை. ஏற்றுக்கொண்டவர்களால் சரியான இலக்கிய நோக்கில் பாரதிதாசன் விளக்கப்படவோ, வியாக்கியயானம் செய்யப்படவோ இல்லை. தற்கால இலக்கியப் பார்வையில் மேற்கின் பாதிப்பாலும், தமிழிலக்கிய இலக்கண மறுவாசிப்பாலும் புதிய இலக்கியஅளவைகள் கடந்த கால் நூற்றாண்டாய் வந்து கொண்டிருக்கின்றன. அமைப்பியல் போன்ற ஆய்வு முறையியல் ஒழுங்கும் பாதிப்பைச் செலுத்தியுள்ளது. இந்தப் பின்னணியில் பாரதிதாசன் சரியான அணுகுமுறையால் ஆய்வுச் செய்யப்பட பல வாய்ப்புகள் உள்ளன.

 

3

வால்ட் விட்மன் (1819 -1892) ஓர் அமெரிக்க நாட்டுக் கவிஞர்.1855-இல் தோன்றிய அவருடைய புல்லின் இதழ்கள் (Leaves of Grass) என்ற கவிதை நூல் உலக இலக்கியத்தில் தனியிடம் பெற்றது. தமிழில் புதுக்கவிதை தோன்றிய போது ந. பிச்சமூர்த்தி என்ற புதுமரபுக் கவிஞருடன் இணைத்துப் பேசப்பட்டது. ஆனால் இங்குப் பாரதிதாசனுடைய கவிதைகள் தொடும் ஆழத்துக்கும் வால்ட் விட்மனைக் கவிஞராக்கும் அவரது கவித்துவஉண்மைகளுக்கும் தொடர்பிருப்பது கண்டுபிடிக்கப்படுகிறது.

வால்ட் விட்மன் கவிதைகள் சொர்க்கத்தை நோக்கிய ஒரு அழுகை என்றும் சக்திமிக்க கருத்துக்களின் வெளிப்படுத்தல் என்றும் நூறு ஆண்டுகள் வயது முடிவடையாத ஒரு நாட்டைக் கொண்டாடுதல் என்றும் புல்லின் இலைகள் என்ற கவிதை புகழப்பட்டது. அமெரிக்கத் தனித்தன்மை கொண்ட ஒரு புதிய இலக்கிய மரபை இக்கவிதைகள் தோற்றுவித்தன என்றும் அவை சாமானிய மனிதனின் குரல் என்றும் ஒரு தைரியமான புதுப்பாதை என்றும் கூறப்பட்டன. அமெரிக்கா என்பது அதன் ஜனாதிபதிகளால் அடையாளப்படுத்தப்படுவதைவிட அதன் கவிஞர்களால்தான் அதிகம் அடையாளப்படுத்தப்படுகிறது என்பது வால்ட் விட்மனின் கருத்து. அவர் மனித உயிர்களை மாற்றுவதற்குக் கவிதைக்குத்தான் முடியும் என்று கருதினார். ஒவ்வொரு கவிதையிலும் அந்த நம்பிக்கை காணப்படுகிறது. அதனால் தான் புல்லின் இலைகள் என்ற கவிதைத் தொகுப்பு (ஒரே தொகுப்பைத்தான் தொடர்ந்து விட்மன் எழுதினார் என்பது வாசகர்கள் அறிய வேண்டும். அதனால் 12 கவிதைகளுடன் தொடங்கப்பட்ட தொகுப்பு 383 கவிதைகளைக் கொண்ட பெரிய தொகுப்பாக மாறியது). பலர் புல்லின் இலைகள் தான் அமெரிக்காவில் எழுதப்பட்ட ஒரே மகத்தான கவிதைநூல் என்பார்கள். உலகில் உள்ள எழுத்தாளர்கள் எல்லோரும் தாங்கள் படைப்பு ஆற்றலைப் பெற இந்தக் கவிதைத் தொகுதியே காரணம் என்றும் கூறுவார்கள். எழுத்தாளர்கள் மட்டுமல்ல மற்றவர்களும் தங்கள் படைப்புச் சக்தியுள்ள வாழ்க்கையை இக்கவிதைகளைப் படிப்பதன் மூலம் அடைவார்கள் என்றும் விட்மன் கவிதைகளை விளக்குபவர்கள் கூறுவார்கள்.

விட்மன் கவிதைகள் பற்றிக் கூறுபவர்கள் அவர் கவிதைகள் மூலம் அவர் ஒரு உணர்ச்சியாளர் (sensualist) என்றும் பௌதீக உலகை- இருப்பதை இருப்பது போல் நேசிப்பவர் என்றும் உடலை விரும்புபவர் என்றும் இயற்கையையும் தன்னிறைவையும் ஆங்கில மொழியின் மகத்துவத்தையும் ஆராதிப்பவர் என்றும் சொல்வார்கள். அவருடைய கவிதைகள் இயற்கையையும் உழைப்பையும் ஆன்மீகத்தையும் போரையும் நூல் வாசிப்பையும் எழுதுவதையும் பேசுகின்றன. அவர் கவிதைநடையை இதுவரை இல்லாத சுதந்திரமான, யாப்பை மீறிய, கவிதைமுறை என்பர். வால்ட் விட்மன் எந்த எழுத்தாளரும் பயன்படுத்தாத முறையில் மொழியைப் பயன்படுத்துகிறார் என்றும் அப்படி எழுதுவது பற்றி அறிவில்லாமல் தன்னெழுச்சியுடன் எழுதுகிறார் என்றும் கூறுகிறார்கள்.

பொதுவான கூற்றுப் போல தொனிக்கும் மேற்கண்ட கவிதை விளக்கம் பிரத்தியேக பொருத்தப்பாட்டுடன் விட்மன் கவிதைகளுக்கு மட்டும் முதலில் பொருந்தி, பிற்காலங்களில் பொதுவான கவிதை விளக்க மொழிமுறையாய் மாறியது என்பதை நாம் அறிய வேண்டும்.

இந்த மேலோட்டமான, மிகவும் பொதுமைப்படுத்தப்பட்ட விளக்கத்தில் சில கூறுகள் முக்கியமாக முன்வைக்கப்படுகின்றன. அவற்றைப் பாரதிதாசனுடன் ஒப்பிட்டு இவ்விரு கவிஞர்களின் ஆளுமைகளில் இருந்த ஒற்றுமைகளைக் காண முடியும்.

முக்கியமாக, பாரதிதாசன் 20-ஆம் நூற்றாண்டில் ஒரு தனித் தமிழ்நாட்டு (இதற்கு அன்றைய கட்சி அரசியல் சார்ந்து திராவிடநாடு என்ற கற்பனை நாட்டுப் பெயரைக் கொடுத்தாலும்) அடையாளத்தைச் சார்ந்து சில கவிதைகளைப் படைத்தார் என்பது மட்டுமல்லாமல் மொத்த கவித்துவ ஆளுமையையும் நிர்மாணித்தார். பாரதி எப்படிப் பாரதமும் தமிழ்நாடும் என்ற இரட்டைத் தேசியத்தை முன்வைத்து மத்தியகால சமஸ்கிருத – தமிழ்மொழிநடையிலிருந்து தன் கவித்துவத்தை உருவாக்கினாரோ, அதுபோல் பாரதிதாசன் தனித்தமிழ் கவித்துவ மொழிநடையை உருவாக்கியதும் தமிழக அரசியலை அந்தப் போக்கில் உருச்சமைக்க அண்ணாதுரை அவர்களைத் தமிழரசியலுக்குப் பாதை போட வைத்ததும் முக்கியத்துவம் பெறுகின்றன. வால்ட் விட்மன் நூறு வயதான அமெரிக்காவுக்கு ஏற்ற கவிதையை உருவாக்கினாரென்றால் பாரதிதாசன், ஈழத்திலும் கூட உருவாகாமல் போன, தனித்தமிழ்நாட்டைக் கருத்துருவில் கட்டும் பின்னணியில் ஒரு புதுக்கவித்துவத்தை உலகத் தமிழர்களுக்குக் கொண்டு வந்தார். விட்மனிடம் புதுநாடும் புதுக்கவித்துவமும் இணைந்தது போல் வேறு பிரத்தியேகச் சாயல்களுடன் புதுத் தமிழ்நாடு என்ற கற்பனையும் அதற்காக இதுவரையில்லாத புதுத்தமிழ்க் கவித்துவம் கட்டமைக்கப்பட்டன பாரதிதாசனால்.  பாரதிதாசன் பெயரை அழிக்க முடியாதபடி அவர் தமிழ்க் கவிதை வரலாற்றில் ஒரு புதுக்கண்டுபிடிப்பைச் செய்தது இப்படித்தான். வால்ட் விட்மனைப் போலவே சாதாரண மனிதர்களும் அடையாளம் கண்டுபிடிக்கவும் அறிந்து கொள்ளவும் முடிந்த முறையில்  இதுவரையில்லாத கவித்துவத்தை உருவாக்கியதே பாரதிதாசனின் தற்காலத் தமிழிலக்கியக்கொடை. பாரதி ஏற்கனவே இருந்த தமிழ்மொழிநடையைத் தன் கவிதைக்குப் பயன்படுத்திப் புதிதாக்கிக் கவிதையில் ஒரு தற்காலத் தோரணையும், தற்கால அரசியலும், அர்த்தமும் உருவாக்கினாலும் அவருடைய சில கவிதைகளே சாமானிய மக்களை ஈர்த்தன. பாரதிதாசன் அப்படி அல்ல; அதுவரை இல்லாத தமிழ்த்தோரணையைக் கொண்ட அதிரடிமுறைக் கவிதையைச் சங்ககாலத் தமிழ்க் கவிதையின் மாதிரியில் உருவாக்கினார். ஒரு பிராந்திய அடையாளத்தைத் தமிழர்களுக்குப் படைத்தார் பாரதிதாசன். பிராந்திய அடையாளம் இருந்தாலும் அதுவரை தமிழர்கள் அறியாத – அறியத் தேவையில்லாத – பாரத அடையாளம் சார்ந்து நின்றார் பாரதி. மொத்த அனைத்திந்திய தேசியத்தோடு பாரதியின் புதுத்தமிழ்க் கவிதை அமைந்தது. அது பல இந்திய மொழிகளிலும் நடந்த நிகழ்வுதான்.

பாரதிதாசன் இந்தத் தமிழகத்து அரசியல் கட்சி சார்ந்த வரலாற்றோடு இணைந்ததுதான் அவரது உயர்வுக்கும் தாழ்வுக்கும் காரணமானது. கட்சி அரசியல்வாதிகள் பாரதிதாசனின் புகழுக்குக் காரணமானார்கள். ஏனெனில் பாரதி உருவாக்கிய மொழி சார்ந்த விழுமியத்தைச் சார்ந்தே திராவிட கட்சி அரசியல் தோன்றியது. அதனால் வெகுவிரைவில் பாரதிதாசனைப் போலி செய்து நூற்றுக்கணக்கானவர்கள் எழுதினார்கள். அதனால் வெகுவிரைவில் பாரதிதாசன் உருவாக்கிய கிளர்ச்சிமிக்க மொழி மேடை முழக்கமாகச் சீரழிந்தது. அதனால் பாரதிதாசன் பெரும் விபத்தில் மாட்டிக்கொண்டார். அவர் கவிஞர் அல்ல என்ற குரல் கேட்டது. முக்கியமாய் புதுக்கவிதை பழக்கப்படுத்திய இறுகிய கவிதைகள் தமிழகத்தில் பரவிய பின்பு பாரதிதாசனின் பாணி மதிப்பிழந்தது.

இக்கட்டத்தை அவதானித்துப் பாரதிதாசனுடைய உண்மையான பெறுபேறு என்ன என்று கவித்துவ வரலாற்று அறிவோடு அவரை மதிப்பீடு செய்ய வேண்டும். அந்த மதிப்பீட்டுக்கு உலக அளவில் பிரபலமான தேசியக் கவிஞரான வால்ட் விட்மன் உதவுவார்.

பாரதிதாசனையும் வால்ட் விட்மனையும் அவர்களின் தேசியம் போன்ற உள்ளடக்கத்தை வைத்து அளப்பது போல் கவிதை உருவாக்கமுறையையும் வைத்து அளக்கவும் நாம் முயலவேண்டும். அதுதான் இரண்டு கவிஞர்களை ஒப்பிட்டு அவர்களின் கவித்துவத்தை ஒப்பிடும் முறை. இருவரின் கருத்தை ஒப்பிடுவதைவிட கருத்திலிருந்து மாறுபட்ட கவித்துவத்தை ஒப்பிடும்போது இன்னொரு பெரிய வட்டத்திற்குள் இரு கவிஞர்களையும் கொண்டு வருகிறோம். இருவரின் நினைப்புச் சார்ந்த உலகங்களும் நினைவிலி சார்ந்த உலகங்களும் அருகருகே கொண்டு வரப்பட்டுச் சிந்திக்கப்படுகின்றன.

வால்ட் விட்மன் கவிதைகளைப் படிக்கும்போதும் பாரதிதாசனின் கவிதைகளைப் படிக்கும்போதும் தேர்ந்த ஒரு கவிதை வாசகனுக்கு முதலில் இருவரும் கவிஞர்களா என்ற கேள்வி வரலாம். சிலருக்கு இருவரையும் கவிஞர்களாகப் பார்ப்பதில் பிரச்சனை வரலாம். அந்தப் பிரச்சனையை எதிர்கொள்ள வேண்டும். இருவரும் கவிஞர்கள் என்ற நம்பிக்கையிலிருந்து இலக்கிய விமரிசனம் தொடங்காது. எந்தக் கட்டத்திலும் ஏன் இவர்களைக் கவிஞர்களாகக் கருத வேண்டும் என்ற கேள்வியிலிருந்தே விமரிசனம் எழுகிறது. அதை நாம் நாம் அங்கீகரிக்க வேண்டும்.

பாரதிதாசனைக் கவிஞர் அல்ல என்று கருதிய இலக்கிய விமரிசகர்கள் தமிழில் இருந்தனர். புதுக்கவிதை தோன்றியபோது புதுக்கவிதைபோல் இல்லாத பாரதிதாசன் கவிதைகள் மீது பலருக்குச் சந்தேகம் ஏற்பட்டது எதிர்பார்க்கக் கூடியதுதான்.சி.சு.செல்லப்பாவுக்குப் பாரதிதாசன் கவிஞரல்ல. ஆனால் பலர் நூல்களும் கட்டுரைகளும் எழுதினாலும் பாரதிதாசனைக் கவிஞராக எல்லோரும் ஏற்கும் விதமாக அவை எழுதப்படவில்லை. அதுபோல் வால்ட் விட்மனைப் பற்றியும் சந்தேகம் இருந்திருக்கிறது. மிகச் சமீபத்திய சந்தேகம் அர்ஜென்டினிய எழுத்தாளர் ஜார்ஜ் லூயிஸ் போர்ஹேஸ் எழுப்பியது. முதலில் மிகப்பெரிதாய் வால்ட் விட்மன் ஏற்கப்படாததை போர்ஹேஸ் “அன்று புறக்கணிக்கப்பட்டது பின்னர் சாகாவரம் பெற்ற நூலாய் கருதப்பட்டது” என்கிறார்2. போர்ஹேசும் அவருடைய நண்பர்களும் முதலில் ‘புல்லின் இலைகளை’யும் விட்மனின் வாழ்க்கை வரலாற்றையும் படித்தபோது ஏமாற்றப்பட்டதுபோல் உணர்ந்ததாய் கூறுகிறார் போர்ஹேஸ்3. அதுபோல் பாரதிதாசனையும் புதுக்கவிதை அணியினர் ஏற்கவில்லை. ஏனெனில் வால்ட் விட்மனும் பாரதிதாசனும் அதுவரை இல்லாத, புதுவித கவித்துவத்தை வாசகர்களின் உலகத்துக்குக் கொண்டு வந்தனர்.

விட்மன் இப்படி எழுதுகிறார்.

“இளைஞர்களுக்கும் வயதானவர்களுக்கும்

என்னஆனதென நினைக்கிறீர்கள்?

பெண்களுக்கும் குழந்தைகளுக்கும்

என்னஆனதென நினைக்கிறீர்கள்?

அவர்கள் உயிருடனுண்டு, எங்கேயாயினும்;

சிறு முளைகாட்டுகிறது உண்மையில் சாவு இல்லை என”

(Leaves of Grass. P. 62)

இந்த வரிகளைப் படிக்கும்போது கவிதையை உரைநடையில் எழுதுவதுடன் விட்மன் மேல்தளத்திலும் உள்தளத்திலும் செயல்படுகிறார் என்பதறிகிறோம்.

 

மேல்தளத்தில் குழந்தைகள், பெண்கள், வயதானவர்களின் சாவைப் பற்றிக் கூறுகிறார். அப்போதே சாவு முடிவல்ல என்ற எதிர்கருத்தையும் உள்தளத்தில் கூறுகிறார். அத்துடன் உள்தளத்தில் மனிதர்களையும் (குழந்தை, பெண்கள், வயதானவர்கள்) இயற்கையையும் இணைக்கும் உள்உணர்வு தெரிகிறது. அதனால் முளையுடன் சாவை இணைக்கும் எண்ணம் ஏற்படுகிறது… … ……………   ……………..

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>